Eğitim DünyasıGüncel HaberlerOkul Öncesinde Eğitim

Osmanlı’da Genel Kültür Nasıldı?

Osmanlı Devleti kurulduğu, gerek kurulmadan önce yaptığı stratejik adımlarla gerek kurulduktan sonra oluşturduğu sosyo-ekonomik düzende ne kadar çağdaş, zarif ve kültür sahibi bir anlayışa sahip olduğunu göstermiştir. Bir örnekle açıklamak gerekirse kapı tokmaklarının kalınlık incelik ayarına, kahvenin yanında ikram edilen suyun misafirin açlık tokluk göstergesi olduğuna kadar incelik ve zarafet sahibi olduğunu bize gösterir.

Osmanlı Devleti’nde Genel Kültür Ortamları

Osmanlı Devleti’nde genel kültür ortamları genellikle okullar ve medreselerdir. Çünkü Osmanlı eğitim müfredatı dini eğitimin yanı sıra pozitif bilimleri de esas alan bir yapıya sahiptir. Enderun’da yetişen öğrenciler; paşa, sadrazam, vali gibi konumlara geliyor aynı zamanda edebiyat, sanat, tiyatro gibi alanlarla meşgul oluyorlar. Medreselerde yetişen insanlar dini muhtevası yüksek kişiler olmakla birlikte aynı zamanda kimya, tıp, fen bilimleri alanlarında başarılı ve ün sahibi kişiler oluyor.

Şunu diyebiliriz ki Osmanlı’da genel kültürü anlamak istiyorsak; okullara ve yetişen öğrencilere bakmak gerekir. Şahıs örneklerine bakacak olursak bunlardan en enteresan olanı Ahmet Vefik Paşa’dır. Kendisi dönemin sadrazamı olmakla birlikte tiyatro çevirileri yapan bir edebi kişidir aslında. Kendisi sanatı seven destekleyen bir devlet adamıydı. Aynı bağlamda Namık Kemal’de edebi eser sahibi bir devlet adamıydı.

Genel Kültürün Ortaya Çıkış Mekânları

Halk kesimine baktığımız zaman, Divan edebiyatı zamanına gitmemiz gerekir. O dönemde halkın adı tebaa idi ( hâlbuki cumhuriyet zamanına kadar tebaa ismi kullanılmıştır)  Fakat içlerinde gazel ve kaside sahibi esnaf ve halk kesiminde de insanlar vardı. Bu durum Osmanlı Devletini; saray eğitimi görenler olsun bu eğitimden yoksun kalan olsun kendisini geliştirmeyi bilen insanların olduğu medeni bir ülke yapar. Evvela verdiğimiz iki örnek arasında yüzlerce yıllık zaman ve gelenek farkı var. Buna rağmen insanın değişmeyişi, tarz farklılıklarına rağmen insanların düşünce yapılarının değişmeyişi, yaşanılan devrin arasındaki farklılıkları gibi sosyolojik problemlere rağmen Osmanlı insanı Osmanlı’daki genel kültürün yüksek bir seviyede oluşunun en güzel örneğidir. Verdiğimiz örneklerle birlikte Osmanlı genel kültürü hakkında bir muhteva edindik. Bu örneklerin devamlılığı ve bu kültür yapısının değişmeyişi kendisini cumhuriyet zamanında da gösteriyor.

İlgili makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Close